Mag ik een gesprek met een patiënt opnemen (en dit in het onderwijs gebruiken)?
Voor het maken van beeld- of geluidsopnamen van een patiënt is altijd diens toestemming vereist, net als voor het gebruik ervan in het kader van het onderwijs.
Patiënten moeten hiertoe een zogenaamde ‘patiëntenverklaring’ ondertekenen. In sommige ziekenhuizen wordt een mondelinge verklaring van de patiënt gevraagd, die bij de opname wordt vastgelegd. Daarnaast zijn er ziekenhuizen die de patiënt bij de inschrijving informeren dat er ten behoeve van opleiding of onderzoek opnamen gemaakt kunnen worden. De toestemming van de patiënt is dan gekoppeld aan de inschrijving. Deze vorm van toestemming is echter niet toereikend: de patiënt moet zijn toestemming zelf expliciet en uitdrukkelijk hebben gegeven.
Om afspraken te maken met een of meerdere patienten, kun je gebruik maken van de AV contractentool.
De AV contractentool helpt bij het bepalen en afspreken met welk doel een AV-productie gemaakt wordt en op welke manier, waar en door wie deze mag worden bekeken en gebruikt.
In sommige gevallen mag de patiënt zijn toestemming ook weer intrekken, waarna de opnamen vernietigd moeten worden. Dit recht heeft de patiënt wanneer er tussen hem en degene die de opnamen laat maken (meestal de arts of een andere behandelaar) een afhankelijkheidsrelatie bestaat; het kan dan zijn dat de patiënt zich tegenover zijn arts niet vrij voelde om toestemming te weigeren.
Soms maken de bewuste opnamen inmiddels echter deel uit van een productie waarin veel is geïnvesteerd. Het gevaar dat opnamen achteraf moeten worden vernietigd, kan voorkomen worden door de rol van de patiënt onder een andere naam te laten spelen door een acteur of door een oud-patiënt die niet meer onder behandeling is. Deze ondertekent dan in plaats van een patiëntenverklaring een medewerkersverklaring.
Zie ook: