SHB: Hogeschoolbibliotheken samen sterk voor open access

Het Samenwerkingsverband Hogeschoolbibliotheken houdt zich bezig met alle thema’s rond kennisdeling die relevant zijn voor alle hogescholen. De nodige expertise over en ervaring met open access was al enkele jaren in huis, en het onderwerp kwam bij verschillende werkgroepen aan bod. Tijd voor een echt duidelijk statement.

Het Samenwerkingsverband Hogeschoolbibliotheken (SHB) houdt zich bezig met alle thema’s rond kennisdeling die relevant zijn voor alle hogescholen zoals digitalisering, onderzoeksondersteuning en licenties. Nu werd het tijd voor een echt duidelijk statement van het SHB: “Het Samenwerkingsverband Hogeschoolbibliotheken staat volledig achter het concept van Open Access en daarmee de invoering hiervan binnen het HBO. We verstaan hieronder het zo open mogelijk verspreiden, delen en hergebruiken van de opbrengsten van praktijkgericht onderzoek in het HBO. (…) SHB zal Open Access stimuleren en faciliteren.”

Oordeel van de jury

“Een mooi initiatief op landelijk vlak, met verbindend karakter”

De award werd in ontvangst genomen door: Annuska Graver (voorzitter), Tecla ten Berge (bestuurslid), Marjan Bonink (vicevoorzitter/penningmeester), Gert Jan Kraaikamp (secretaris) en Sarah Zaunbrecher (bestuurslid).

Open access? Eigenlijk niet zo bijzonder

De kerntaak van de hogeschoolbibliotheek is het beschikbaar maken van kennisproducten. Juist daarom werpt zij zich op als voorvechter van open access. Het uiteindelijke doel voor de SHB? Eraan bijdragen dat open access zó vanzelfsprekend wordt dat de vraag niet meer “Waarom?” maar “Waarom niet?” wordt. De SHB maakt zich hier met dit statement en de vervolgstappen hard voor, en zoekt hierin  nadrukkelijk de samenwerking van partijen als de Vereniging Hogescholen, Regie-orgaan SIA, SURF en het NAI-hbo.

Officieel statement

Op 27 september 2016 kwamen rond de 100 mensen vanuit onderzoek, beleid en onderzoeksondersteuning in Utrecht bijeen om samen acties vast te stellen om open access verder te brengen in het hbo. De bibliotheken waren hier ruimschoots vertegenwoordigd;  als ambassadeurs voor de open kenniscirculatie, zijn zij al lange tijd pleitbezorger van open access. Hoewel dit thema al langer speelt bij de hogeschoolbibliotheken, was er nog geen formeel standpunt ingenomen. De bijeenkomst was een goede aanleiding voor het SHB om ook te werken aan een officieel statement rond open access en hier een aantal acties aan te verbinden. De presentatie van het Nationaal Plan Open Science op 9 februari 2017 gaf dit proces een extra impuls.

Op de groene route

Het statement en het bijbehorende actieplan is op 17 maart 2017 officieel goedgekeurd en in werking gesteld. De SHB staat  volledig achter open access en wil de groene route stimuleren en faciliteren. De ‘groene route’ binnen open access beoogt het verspreiden en delen van publicaties door medewerkers en studenten van de hogescholen via repositories, al dan niet na een embargoperiode. De SHB wil zich niet alleen inzetten voor het stimuleren van het delen en toegankelijk maken van publicaties, maar ook voor het hergebruik ervan. Hierbij hanteren ze het uitgangspunt om publicaties te verspreiden onder een Creative Commons-licentie die hergebruik mogelijk maken.

Aan de slag

De SHB kent meerdere werkgroepen. Twee van die werkgroepen zijn nauw betrokken bij de acties die voortvloeien uit dit statement:

  • De SHB werkgroep Licenties maakt zich er hard voor dat er in alle overeenkomsten met Nederlandse uitgevers van journals en vaktijdschriften een open access-bepaling komt. Deze moet goed aansluiten op de Nederlandse auteurswet, die stelt dat een auteur zijn publicatie na een redelijke termijn open access mag delen. Omdat nergens vastgelegd staat hoe lang de ‘redelijke termijn’ duurt, kan dit ingewikkelder zijn dan het lijkt. Het streven van de SHB is om deze zo kort mogelijk te houden.
  • De SHB werkgroep Onderzoeksondersteuning krijgt met dit statement formeel de opdracht om zich in te spannen voor het tot de norm maken van open access. Niet alle lectoren en onderzoekers zijn even bekend met de consequenties en mogelijkheden van open access publiceren. Zij kunnen daar ondersteuning dus goed bij gebruiken, zeker nu open access steeds vaker als voorwaarde bij onderzoeksfinanciering wordt gesteld.

Meer informatie

Lees meer over de andere HBOAward winnaars:

Neem contact op:

Eva Woertman

Projectmanager

  • +31-887873766
  • Dit e-mailadres is afgeschermd. Activeer JavaScript om het te zien.
Laatste wijziging op 08 sep 2017