Verslag Workshop ICT-infrastructuur voor Roadmapprojecten(Publicatie)

Onderzoekers maken kennis met diensten van SURF Voor het eerst heeft NWO onderzoekers rechtstreeks in contact gebracht met SURF en andere aanbieders van ICT-voorzieningen voor onderzoek. De workshop, op 30 maart bij SURFsara in Amsterdam, trok veel belangstelling.

download
05 APR 2017

Dat de zaal vol zit, is geen wonder: de inhoud van de workshop is van wezensbelang voor de Nederlandse wetenschap in de komende jaren. Waar gaat het om? NWO heeft in haar Nationale Roadmap Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuur de 33 belangrijkste grootschalige onderzoeksfaciliteiten van Nederland geselecteerd. Die krijgen nu tot 1 juni de kans om aanvragen in te dienen voor realisatie van hun plannen, zo vertelt Kas Maessen, hoofd Granting en Procedures van NWO, voorafgaand aan de workshop. “Alle faciliteiten gebruiken grote hoeveelheden data, geavanceerde netwerken en veel rekencapaciteit. Natuurlijk zijn onderzoekers vooral bezig met het formuleren van hun wetenschappelijk verhaal, maar ze moeten ook de ICT-kant goed georganiseerd krijgen: denk bijvoorbeeld aan de veiligheid van de data. Samen met SURF hebben we deze workshop opgezet om de onderzoekers in contact te brengen met de ICT-dienstverleners van de onderzoekswereld en hun infrastructuren.”

Vraag naar support

Dit is een goede nieuwe ontwikkeling, vindt Erik Fledderus, algemeen directeur van SURF: “In het verleden kregen onderzoekers alleen financiering voor ICT-voorzieningen die ze zelf bouwden. Dat was niet handig, want een fysicus of een historicus is geen ICT-expert. Ontwikkelingen zoals big data hebben er dan ook toe geleid dat de vraag van onderzoekers om support vanuit SURF de laatste jaren enorm is gegroeid. We willen graag in die vraag voorzien, want we zijn er om de wetenschap vooruit te helpen. Maar dat moet natuurlijk ook gefinancierd worden, bijvoorbeeld via die projecten.”

Naast geld voor raad en daad blijven ook investeringen in nieuwe ICT-voorzieningen nodig, zo benadrukt Fledderus: “Elke vier, vijf jaar moet er eigenlijk weer een nieuwe infrastructuur klaarstaan. Niet omdat we dat nou zo leuk vinden – ja, dat vinden we ook – maar omdat je gewoon heel snel outdated bent. En dan raakt de wetenschap ook achterop.”

Sterren

Tijdens de workshop presenteren de organisaties zich, die opgezet zijn om de wetenschap in Nederland te ondersteunen met ICT-diensten. SURF natuurlijk, maar bijvoorbeeld ook het Netherlands eScience Center (gezamenlijk gefinancierd met NWO), evenals databewaarder DANS, DTL (dat zich richt op de life-sciences) en NIKHEF (instituut voor deeltjesfysica). Ook diensten van universiteiten zoals Groningen en 4TU komen aan bod.

Een deel van de infrastructuren, zoals het netwerk van SURFnet, onttrekt zich vaak aan het directe zicht van onderzoekers, maar met andere kunnen ze wel rechtstreeks aan de slag. Dat geldt bijvoorbeeld voor de rekenfaciliteiten van SURFsara, die door community manager Jan Bot zijn voorzien van een score van 1 tot 5 sterren: niet voor kwaliteit, maar voor lengte van de leercurve. De clouddiensten krijg je in een middagje onder de knie, maar het – veel krachtiger – grid laat zich niet zo snel temmen. Gelukkig biedt SURFsara, evenals de andere aanbieders, support en cursussen.

Kosteloos gebruik

Talrijke imposante showcases passeren de revue. Zo wordt uitgelegd hoe gevoelige data veilig over het netwerk kunnen gaan, en hoe SURF voorziet in een waterdicht identity-managementsysteem. Voor het werken met big data heeft SURFsara nu een gebruikersvriendelijke Jupyter-omgeving, die veel instemmende geluiden uit de zaal oproept.

Wilco Hazeleger, directeur van het Netherlands eScience Center, vertelt hoe de eScience-engineers van zijn organisatie worden gedetacheerd bij onderzoeksprojecten om de ICT-kant vanaf de start optimaal te laten verlopen.  Zijn directeur Technologie, Rob van Nieuwpoort, legt uit wat dat heeft opgeleverd bij Nederlands grootste onderzoeksinstallatie, de radiotelescoop LOFAR. De datastroom – twee keer zo groot als de pieken bij internetknooppunt AMS-IX – moet zo snel mogelijk worden verwerkt. De gebruikte combinatie van hard- en software is intensief getest op performance en betrouwbaarheid. De technologie is bovendien zo generiek ontworpen dat ze ook beschikbaar is voor andere platforms, projecten en vakgebieden.

Voor veel van de tijdens de workshop besproken diensten geldt dat individuele onderzoekers er kosteloos gebruik van kunnen maken, al moet dat dan wel in de NWO-aanvraag vermeld worden. Bij zwaarder gebruik moeten ook support en eventueel ontwikkeling begroot worden.

Samenwerking

Arjen van Rijn, institute manager van Nikhef, doet gedetailleerd uit de doeken hoe hij door nauw samen te werken met SURFsara NWO-budget voor zijn BiG Grid-voorziening wist binnen te slepen. Als Van Rijn vertelt over een – mede door hem samengestelde – handleiding voor het aanvragen van Europese grants, wordt er in de zaal druk getypt. Ook op Europees niveau groeit de kans op financiering aanzienlijk als er gebruik wordt gemaakt van bestaande ICT-infrastructuren.

Samenwerking is voor de life-sciences onontbeerlijk geworden, zo vertelt Ruben Kok, directeur van DTL, in zijn presentatie: je kunt niet meer alle voorzieningen in eigen lab hebben. Daarbij komt dat het werken met data niet zoveel verschilt tussen disciplines. Dat geeft ook perspectief op nieuwe, vakoverschrijdende inzichten.

Heilzaam proces

Dick de Ridder, hoogleraar bio-informatica in Wageningen, vindt dat de workshop een goed beeld heeft gegeven van het aanbod aan ICT-diensten. “En het is erg handig dat de aanbieders hier samen aanwezig zijn, zodat je niet met iedereen apart contact hoeft te leggen op zoek naar de juiste oplossingen.”

Het middagprogramma bestaat uit sessies waarin onderzoekers met een gespreksleider hun benodigde ICT-infrastructuur in kaart brengen aan de hand van een vragenlijst. Experts van de serviceproviders zijn aanwezig om vragen te beantwoorden. Uiteraard staan de dienstverleners ook in de maanden na de workshop klaar om Roadmap-aanvragen te ondersteunen.

Dit alles is de start van een heilzaam proces, zo verwacht Maurice Bouwhuis, hoofd Community Support van SURFsara: “Je ziet nu dat de nationale ICT-infrastructuur en de NWO-Roadmap op elkaar aangesloten worden, op een heel constructieve manier.”

Ook Arjen van Rijn van Nikhef heeft er alle vertrouwen in: “Deze Roadmap-aanvragers zijn goede gesprekspartners voor SURF, want ze hebben belang bij een langdurige relatie. Voor hun onderzoeksfaciliteiten kijken ze immers ook naar de lange termijn. Voor de vernieuwing moet je het van dit soort mensen hebben.”

Meer informatie

Auteur: Aad van de Wijngaard

Aantal keren bekeken:
630