Good practice: HAN en RUG aan de slag met e-waste(Publicatie)

"De bijeenkomsten van SURF bieden inspiratie om verder te kijken" Hogeschool Arnhem Nijmegen en de Rijksuniversiteit Groningen hebben zich laten inspireren door de activiteiten van SURF rond het thema e-waste (elektronisch afval). Ook willen zij graag hun ervaringen delen met andere instellingen.

download
27 JUN 2018

Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN)

Hogeschool Arnhem Nijmegen heeft de afgelopen 2 jaar het thema e-waste omarmd en is vanaf eind 2016 betrokken bij de activiteiten van SURF rondom de verduurzaming van e-waste. Inmiddels zijn verschillende praktische stappen gezet. 

Wat is er allemaal gebeurd

Een belangrijke trigger om met verduurzaming van e-waste aan de slag te gaan was de ondertekening van het Grondstoffenakkoord. Dit heeft onder andere geresulteerd in de volgende stappen:

  • Producten worden hergebruikt als iemand uit dienst gaat.
  • Producten die zijn afgeschreven en/of worden vervangen worden duurzaam afgevoerd en krijgen via de leverancier een tweede leven.
  • Een deel van de ICT-producten wordt na dienst te hebben gedaan in de bedrijfsomgeving, opnieuw ingezet in de onderwijsomgeving.
  • De ICT-organisatie voelt zich nadrukkelijk verantwoordelijk voor goed en netjes afvoeren van middelen die niet meer in gebruik zijn (daarover worden in de contracten afspraken gemaakt met de leverancier).
  • Er worden intern workshops Circulaire Economie georganiseerd met medewerkers van de facilitaire dienst en ICT.

De rol van SURF

Het SURF-rapport Grip op e-waste en het hierin gepresenteerde stroomschema worden gebruikt als praktische tool om stappen te zetten en onder andere te werken aan bewustwording in het vervangingsproces.

De HAN heeft nadrukkelijk aangegeven ook in de toekomst een rol te zien voor SURF als kartrekker om te helpen organisaties in beweging te krijgen.

Toekomst

In de komende 2 tot 4 jaar wordt er sterk ingezet op een betere inbedding van circulaire economie binnen de HAN in samenwerking met het onderwijs. Dit brengt echter ook de nodige uitdagingen met zich mee:

  • Vooralsnog wordt er bij vervanging te veel gestuurd op economische levensduur (“als iets is afgeschreven wordt het vervangen”). Er wordt actie ondernomen om de factor duurzaamheid (is het werkelijk noodzakelijk om te vervangen) in deze loop op te nemen.
  • Een belangrijke factor die meespeelt als het gaat om duurzaamheid en ICT is de snelle technische veroudering van producten (bijvoorbeeld bij de overgang van Windows 7 naar Windows 10) in relatie tot de beheerkosten.

Rijksuniversiteit Groningen (RUG)

De RUG heeft in haar Roadmap 2015-2020 per pijler doelen gesteld om de universiteit te verduurzamen. Hierin zijn ook enkele pijlers opgenomen die aanleiding hebben gegeven om met het thema e-waste aan de slag te gaan:

  1. Reductie van de totale afvalproductie in 2020 met tenminste 15% ten opzichte van 2005.
  2. Duurzaam inkopen: maximaal groen, sociaal en economisch verantwoord.

Wat is er allemaal gebeurd

Een Sustainable Society is een speerpunt van de RUG en duurzaamheid is daar een belangrijk onderdeel van. Alle onderdelen van de RUG is gevraagd om mee te denken over hoe zij hier zelf aan kunnen bijdragen. Binnen IT kwam toen al vrij snel e-waste als use-case naar voren en daarmee is de RUG aan de slag gegaan. Dit heeft al in veel mooie stappen geresulteerd:

  • De RUG heeft o.a. besloten computerapparatuur een langere afschrijvingstermijn te geven: Computers 5 jaar in plaats van 4 jaar en beeldschermen 6 jaar in plaats van 4 jaar. Dit scheelt behoorlijk in de jaarlijkse hoeveelheid e-waste.
  • De RUG neemt nu in elke aanbesteding een paragraaf op over duurzaam inkopen en wil daarmee bijdragen aan een circulaire economie. E-waste maakt hier onderdeel van uit.
  • Er is een Green Office opgericht en inmiddels werken de ICT-afdelingen binnen de RUG daar nauw mee samen.
  • De RUG verzamelt haar e-waste centraal en heeft de afvalverwerking Europees aanbesteed. Leverancier Virol/Reisswolf levert de RUG rapportages aan waarin o.a. het aantal kilo’s en herbruikbare grondstoffen worden vermeld. De RUG kijkt hierbij ook naar de benodigde certificeringen van de marktpartijen en de afvalverwerker heeft alle benodigde certificaten (https://virol.nl/certificaten/).
  • Er is brede betrokkenheid bij het inzamelen, afvoeren en verwerken van e-waste:
    • Facilitair managers & ICT demand managers
    • Green-Office
    • Medewerkers en studenten
    • ICT- & AV-medewerkers
    • Het Facilitair Bedrijf
    • Afvalverwerker Virol/Reisswolf

De rol van SURF

De RUG is vanaf begin 2017 betrokken bij de SURF bijeenkomsten rondom de verduurzaming van e-waste. De universiteit geeft aan deze bijeenkomsten als zeer nuttig en inspirerend te hebben ervaren. De RUG heeft ook bijgedragen aan de bijeenkomt op 8 februari 2018. De bijeenkomsten boden naar eigen zeggen “elke keer inspiratie om binnen de RUG verder te kijken naar wat wij nog meer kunnen doen dan alleen het plaatsen van e-waste containers”.

Het SURF rapport Grip op e-waste is binnen de RUG gepresenteerd en uitgereikt aan de mensen die betrokken zijn bij het thema e-waste.

De RUG ziet een rol voor SURF in het inrichten van een community voor duurzaamheid/e-waste waar je snel informatie kan vergaren over dit onderwerp en use-cases verzameld blijven worden. Ook zouden ze hierbij graag een overzicht van de instellingscontactpersonen over dit onderwerp zien. Volgens de RUG heeft SURF heeft beter dan welke onderwijsinstelling dan ook overzicht van wat er speelt binnen de instellingen en daarom blijft het belangrijk om bijeenkomsten hierover te organiseren.

Toekomst

De RUG wil nog enkele specifieke stappen zetten in de toekomst:

  • Inzamelpunten van e-waste verder uitbreiden.
  • Inzetten van informatieschermen om rapportages te tonen over afvalhoeveelheden en teruggewonnen grondstoffen.
  • In het najaar van 2018 wordt meer aandacht besteed aan BYOD (bring your own device) door een campagne op te zetten waarbij oude mobieltjes ingezameld worden.
  • E-waste specifiek aandacht geven in de Europese aanbestedingen (o.a. met houvast uit het rapport Grip op e-waste).
  • Met de werkgroep IT en de Green Office wordt de inzetbaarheid van minicomputertjes als werkplek geïnventariseerd.

Kosten worden gezien als een van de grotere uitdagingen. Zolang zaken kostenneutraal kunnen is het makkelijk het CvB aan boord te krijgen. Zodra kosten gemaakt moeten worden liggen zaken moeilijker. Ook de markt voor tweedehands apparatuur lijkt ingestort. Het is daarom moeilijk om van apparatuur af te komen. De kans bestaat hierdoor dat goed werkende apparatuur wordt afgevoerd in plaats van hergebruikt.

Een tip voor andere instellingen is om gewoon te beginnen. Kleine initiatieven vanaf de werkvloer dragen soms meer bij dan grote, opgelegde projecten. Zo is bij de RUG ingevoerd dat medewerkers hun kapotte muis bij de servicedeskbalie moeten inleveren en dan een nieuwe meekrijgen. Je voorkomt daarmee dat de defecte muis in de prullenbak en dus bij het restafval belandt.

Handreiking naar andere instellingen

De RUG stelt zich bereidwillig op om use-cases te delen en wil daarnaast blijven deelnemen en bijdragen aan landelijke bijeenkomsten zoals die van SURF. E-waste is een maatschappelijk probleem en daarin hebben de onderwijsinstellingen een verantwoordelijkheid, vinden ze. Gezamenlijk moeten de overheidsinstellingen hierin een voorbeeldfunctie vervullen. Voor meer informatie over de ervaringen van de RUG kan je contact opnemen met Dries Gankema, demand manager bij de RUG: a.j.gankema@rug.nl.

Meer lezen

Resultaat van:Duurzaamheid
Aantal keren bekeken:
907
Laatste wijziging op 27 jun 2018