Overweldigend aantal ideeën om het onderwijsproces te verduurzamen

27 MEI 2015

SURF heeft ruim 150 inzendingen ontvangen voor de Battle of Concepts. Verduurzamen van het onderwijsproces leeft sterk onder studenten. Ze hebben uitstekende ideeën over verduurzamen met behulp van ICT. Wie zijn de winnaars en welke originele en vernieuwende ideeën hebben zij bedacht?

Duurzaamheid

SURF is de ICT-samenwerkingsorganisatie van het Nederlandse hoger onderwijs en onderzoek. Duurzaamheid is 1 van onze speerpunten. We werken hieraan door vergroenen van ICT en vergroenen met ICT. Zo startten we dit jaar met een verkennende studie in het hoger onderwijs onder studenten. Zij zijn ervaringsdeskundigen bij uitstek en kunnen aangeven op welke terreinen zij kansen zien voor verdere verduurzaming van het onderwijsproces binnen hun instelling. In samenwerking met het landelijk studentennetwerk voor duurzaamheid ‘Morgen’ zijn we een ‘Battle of Concepts’ gestart. Dit is een prijsvraag onder studenten in de hogeronderwijssector voor uitdagende en innovatieve, maar ook praktisch uitvoerbare ideeën om het onderwijsproces te verduurzamen.

Battle of Concepts

We vroegen de studenten om hun ideeën te beschrijven op 1 A4. Dat mocht heel breed: van bestaande oplossingen die nog niet binnen de onderwijsinstelling worden gebruikt, of kleinschalige innovaties met een grote impact (binnen de hele sector zijn meer dan 600.000 studenten!) tot grootschalige, holistische concepten. Ook informeerden we expliciet naar ideeën die in de keten tot meer duurzaamheid kunnen leiden. Bij de beoordeling keken we naar de originaliteit en vernieuwing, de impact op het verduurzamen van het onderwijsproces, de praktische haalbaarheid, de professionaliteit van de presentatie en onderbouwing van het concept. We ontvingen ruim 150 voorstellen.

Wat leeft er onder studenten?

Veel voorstellen zijn gebaseerd op frustraties van studenten, zoals de papieren verslagen die vaak in 2- of 3-voud moeten worden ingeleverd. Als er per student gemiddeld 4 verslagen per jaar van 25 pagina’s 3x worden geprint, dan is dat voor 600.000 studenten op jaarbasis 180 miljoen pagina’s. Digitaal inleveren en nakijken, maar ook digitaal toetsen kwamen veelvuldig naar voren als suggestie voor verduurzaming. De organisatoren van de Battle of Concepts gaven aan dat we gemiddeld zo’n 60 reacties konden verwachten, maar uiteindelijk meer dan het dubbele aantal inzendingen ontvangen! Op 1 A4 kunnen omvattende concepten uiteraard niet erg uitgediept worden, maar er zaten interessante ideeën bij. Tussen de regels door bleken er ook nog wel enige frustratie bij de studenten te zijn. De technische mogelijkheden zijn er, dus instellingen: gebruik ze!

Terugdringen woon-werkverkeer

Een ander thema is de terugdringing van het woon-werkverkeer van studenten (en docenten); voor veel instellingen de grootste veroorzaker van CO2 uitstoot in hun footprint. 2 oplossingen om mobiliteit te verminderen werden vaak genoemd: zorg voor meer e-learning mogelijkheden en voor een beter en dynamisch rooster-systeem. Dan wordt er minder gereisd en kunnen studenten onafhankelijk van tijd en locatie de lessen volgen.

De winnaars

  • De 1e prijs gaat naar Steven van Selm van de Hogeschool Leiden met FILE - The First Integrated Learning Experience. Steven vindt dat we het onderwijsmateriaal ook buiten de muren van onze eigen instelling moeten delen, zodat we allemaal gebruik kunnen maken van het beste materiaal wereldwijd. Hij combineert op die manier de doelstelling van vergroening van het onderwijs met het verbeteren van de kwaliteit van onderwijs in termen van toegankelijkheid en studiesucces. Dat vindt de jury een sterk concept. Zo gaat Steven op zoek naar mogelijkheden van een dialoog tussen docent en student, in combinatie met het streamen van weblectures. Het is een mooi voorstel om een geïntegreerde portal op te zetten, waar aspecten aan de orde komen zoals bundeling van educational resources  binnen en buiten de instelling, interactie met studenten en docenten, het kwaliteits- en beoordelingsaspect van de aanwezige resources. Dit alles draagt bij aan verdere verduurzaming van het onderwijsproces door vermindering van reisbewegingen en papierverbruik, of in Stevens woorden: “FILE: de oplossing voor effectiever en duurzamer studeren”.
  • De 2e prijs is voor Ruud Telman van de Universiteit Twente voor zijn voorstel ADE - Adaptive Digital Examination. Ruud gaat op zoek naar mogelijkheden om digitaal toetsen optimaal in te zetten, gebruik makend van itembanken en van een adaptieve selectie van toetsvragen, passend bij het niveau van de deelnemer. Verbetering van onderwijskwaliteit en duurzaamheid gaan zo hand in hand.
  • De 3e prijs is voor Lisa Wekenborg van de Radboud Universiteit voor Appsent - de app tegen lesuitval. Verbetering van communicatie over lesuitval via een app, in plaats van via de schoolmail (of helemaal niet), biedt snellere en effectievere interactie tussen de instelling en de studenten. Het sluit goed aan bij de belevingswereld van de huidige studenten. Het voorstel draagt bij aan verduurzaming door het voorkomen van onnodige reisbewegingen. Het is in principe op korte termijn uitvoerbaar en kan bijdragen aan een verdere digitalisering van de communicatie tussen instelling en studenten en het meer dynamisch roosteren.

Aanmoedigingsprijzen

De jury heeft zeven aanmoedigingsprijzen uitgedeeld voor voorstellen die net niet de top 3 hebben gehaald. Deze ideeën zijn interessant voor hogeronderwijsinstellingen en vooral snel inzetbaar:

  • '100% digitaal': om (veel) meer gebruik te maken van digitalisering in het onderwijsproces. Het voorstel gaat in op een breed scala aan aspecten, zoals het rooster, de vakken, boeken en studiemateriaal. Ook kunnen de data gebruikt worden om studenten en docenten beter inzicht te geven en verder te differentiëren.
  • 'De digitale toets: meer digitaal toetsen om veel papier te besparen.
  • 'Shared Space': is een leuk voorstel dat beter roosteren, minder reizen, vermijden van de spits en het online aanbieden van (hoor)colleges combineert.
  • 'NovaScool': is een interessant idee voor een adaptief rooster op basis van de temperatuur van de klassen. Door de zonne-instraling te verdisconteren, kan bespaard worden op stookkosten (in de winter) of kosten voor koeling (in de zomer). Het voorstel is een interessante koppeling tussen rooster- en gebouwbeheersystemen.
  • 'Schemappic': is een app die aansluit bij de frustratie van veel studenten dat studieplekken vaak bezet zijn. Waar zijn vrije studieplekken en hoe kun je die reserveren? De app kan bijdragen aan het verminderen van reizen, o.a. tussen verschillende locaties met studieplekken.
  • 'Zonder vraag is er geen antwoord mogelijk': is een vriendelijk voorstel om, ondanks de digitalisering, toch de persoonlijke contact tussen docenten en studenten te bevorderen. Studenten worden geacht een goede vraag te formuleren en daarmee een ‘telegesprek’ aan te vragen bij de docent.
  • 'CheckUp': is het digitaal inleveren van verslagen en werkstukken, iets dat menig student frustreert. Met deze app kan niet alleen worden geüpload, maar ook via een ‘docententablet’ digitaal worden nagekeken. Het commentaar kan digitaal naar de student worden verstuurd.

Tot slot

We waren aangenaam verrast door het grote aantal inzendingen en willen alle deelnemende studenten heel erg bedanken. De concepten geven ons een goed beeld van wat er onder hen leeft en waar ze mogelijkheden zien en soms ook gefrustreerd zijn dat deze mogelijkheden om het onderwijsproces verder te verduurzamen (nog) niet door hun instelling zijn opgepakt. Wij zullen deze resultaten delen met de instellingen in het hoger onderwijs. SURF gaat ook zelf, binnen de diverse innovatieprogramma’s van SURF kijken of en op welke wijze we deze duurzame ideeën mee kunnen nemen. En de resultaten worden gepresenteerd tijdens het lustrumsymposium ‘Groene ICT en Duurzaamheid in de HO-sector 2015’.

Laatste wijziging op 02 jun 2015