Nieuws

Krachtig rekenwerk in de sociale wetenschappen mogelijk met ODISSEI Secure Supercomputer

Sociale wetenschappers die onderzoek doen met data van het CBS kunnen nu op een veilige manier de kracht van high-performance computing inzetten. Dat gebeurt met de ODISSEI Secure Supercomputer (OSSC), een afgeschermde omgeving die draait op de nationale supercomputer Cartesius. De OSSC is door SURF ontwikkeld in samenwerking met CBS en ODISSEI.
Mensen op druk zebrapad

Zwaar rekenwerk op supercomputers is traditioneel het domein van natuurkundigen op zoek naar nog kleinere deeltjes of van genetici die ons DNA proberen te begrijpen. Maar ook  sociale wetenschappers, die zich bezig houden met allerlei zaken waarmee mensen in hun dagelijks leven worden geconfronteerd, rekenen steeds vaker met heel grote databestanden. Dikwijls zijn dat gegevens over personen, en dan is de bescherming van privacy essentieel.

Met de ODISSEI Secure Supercomputer (OSSC) is het nu mogelijk om de kracht van high-performance computing in te zetten om veilig onderzoek te doen met dit soort data. Sociale wetenschappers kunnen een breed scala aan onderzoeksgegevens analyseren op de OSSC: een volledig privacy-proof high-performance computeromgeving die draait op de nationale supercomputer Cartesius, maar is afgeschermd van de buitenwereld. Hierdoor kunnen er geen gegevens ‘lekken’. Gebruikers krijgen uitsluitend toegang via het CBS-portaal.

Groeiende behoefte aan rekenkracht

Het CBS verzamelt gegevens van de Nederlandse bevolking voor statistische doeleinden. Al meer dan 15 jaar maakt het CBS deze data onder zeer gecontroleerde condities en met strikte privacybescherming ook toegankelijk voor wetenschappelijk onderzoek. Door de steeds grotere beschikbaarheid van gegevens groeit de behoefte aan steeds grotere rekenkracht.

ODISSEI (Open Data Infrastructure for Social Science and Economic Innovations) is de nationale onderzoeksinfrastructuur voor de Nederlandse sociale wetenschappen. ODISSEI brengt onderzoekers met data, expertise en middelen samen om baanbrekend onderzoek te verrichten en om de computationele trend in sociaal onderzoek te kunnen benutten. Via ODISSEI hebben onderzoekers toegang tot grootschalige, longitudinale datacollecties, evenals innovatieve en diverse vormen van data.

Twee jaar geleden hebben CBS, ODISSEI en SURF hun krachten gebundeld. Om wetenschappelijk onderzoekers te faciliteren in werken met grote en complexe gegevens afkomstig van universiteiten, CBS en andere onderzoeksinstellingen, is op de nationale supercomputer Cartesius een speciale omgeving ingericht waar dit mogelijk is: de ODISSEI Secure Supercomputer. Na een aantal succesvolle pilots is deze nu beschikbaar voor alle onderzoekers die zijn verbonden aan een deelnemende ODISSEI-onderzoeksinstelling. 

“Het analyseren van grote databestanden kost veel rekencapaciteit. Een doorsnee computer is daarvoor ontoereikend. Op de supercomputer kunnen geaccrediteerde onderzoekers complexe analyses uitvoeren op grote CBS bestanden, uiteraard met strikte waarborging van de privacy. Zulke analyses dragen bij aan het beantwoorden van belangrijke maatschappelijke vragen.”
Ruurd Schoonhoven (Microdata Services, CBS)

Ana Petrović, onderzoeker aan de TU Delft, heeft de OSSC al met succes ingezet: “We hebben een unieke aanpak ontwikkeld om de ruimtelijke context van mensen langs 101 verschillende schalen te meten. Van hun directe woonomgeving tot de bredere regio. We gebruiken deze multischaal-meetgegevens om de impact van de ruimtelijke context op het individu, zoals werk en welzijn, beter te begrijpen. Het gebruik van de OSSC heeft onze rekentijd enorm verkort: van meer dan 4 maanden tot minder dan een week.”

“We leven in een zeer onvoorspelbare en complexe wereld. Om bestaande onzekerheden en onderlinge afhankelijkheden te doorgronden, dienen sociale wetenschappers toegang te hebben tot veel verschillende gegevensbronnen, geavanceerde computertechnieken en analytische expertise. Uiteraard met inachtneming van de hoogste veiligheidsnormen ten opzichte van persoonsgegevens. De ODISSEI Secure Supercomputer biedt de veilige, krachtige computeromgeving die nodig is om onderzoek naar complexe samenhangen in de sociale werkelijkheid met ongekende snelheid uit te voeren.”
Pearl Dykstra, hoogleraar empirische sociologie aan de EUR en wetenschappelijk directeur van ODISSEI
“Wereldwijd is de combinatie van zeer goed geannoteerde en sinds lange periode verzamelde data van de bevolking, samen met de mogelijkheid hier op een supercomputer onderzoek naar te doen, uniek. We verwachten hiermee het Nederlandse sociaal-wetenschappelijke onderzoek een mooie impuls te geven.”
Annette Langedijk, communitymanager bij SURF en lid van de ODISSEI management board

Meer informatie over de OSSC vind je op de website van ODISSEI.