Praktijkverhaal 'Gamified kennisplatform daagt studenten uit om elkaar te helpen'

De informaticastudenten aan de TU Delft stonden altijd bekend om hun hechte kennisgemeenschap. Door de groei van het aantal studenten dreigt die te verdwijnen. Docent Stefan Hugtenburg legt uit hoe zij studenten via een kennisplatform met spelelementen uitdagen om meer kennis uit te wisselen. Zeker in coronatijd is dat van grote waarde.

Stefan Hugtenburg TU Delft

Hechte kennisgemeenschap

Er gaan steeds meer mensen informatica studeren aan de TU Delft. Dat is op zich een positieve ontwikkeling, maar er is ook een keerzijde. De studenten vormden altijd een hechte kennisgemeenschap, waarin ze elkaar hielpen bij opdrachten, en bij andere vragen rond de studie. Die gemeenschap dreigt uiteen te vallen: studenten stellen steeds meer vragen, maar zijn minder geneigd om vragen te beantwoorden.

Stefan Hugtenburg is docent aan de informatica-opleiding. Hij en zijn collega’s hebben dit probleem onderkend en zijn gaan zoeken naar een oplossing. Belangrijkste vraag: hoe kunnen we studenten verleiden om elkaar weer meer te gaan helpen bij studievraagstukken. De oplossing: een kennisdeelplatform met gamification-elementen op basis van het - voor veel bèta-studenten al bekende - Stack Overflow-platform.

Studenten raken makkelijker verloren, zeker in corona tijd

Stefan: “Toen ikzelf informatica studeerde, ook in Delft, waren er 100 eerstejaarsstudenten. Ik kende natuurlijk niet iedereen persoonlijk, maar kende op zijn minst alle gezichten. Nu zijn er 500 studenten in het eerste jaar, dus ze kennen elkaar veel minder goed. We zien daardoor 2 dingen gebeuren: de groep valt uiteen in een heleboel subgroepjes, én het wordt gemakkelijker om “verloren” te raken als student. Je wordt niet zo makkelijk gemist tussen 500 mensen. Zeker in coronatijd is dat een belangrijke factor. Toen ik dit project inbracht bij de stimuleringsregeling Open en online onderwijs van SURF, was er nog helemaal geen corona. Maar nu is het extra belangrijk dat we dit online platform hebben.”

'Het is in coronatijd extra belangrijk dat we dit online platform hebben.'

2 vliegen in 1 klap

Naast betrokkenheid tussen studenten, speelt er nog iets: doordat studenten minder vragen van elkaar beantwoordden, kwamen er meer vragen bij de docenten terecht. Die hadden het al druk, en hadden dus vaak niet genoeg tijd  om alle vragen te behandelen. Dus als studenten elkaars vragen weer zouden beantwoorden, zou dat 2 vliegen in 1 klap betekenen: de studenten raken meer bij elkaar betrokken, vormen weer 1 groep, én de docenten worden ontlast.

Friendly competition

Hoe bereik je dat? Het geheim zit hem in de gamification: door een spelelement toe te voegen, worden studenten meer uitgedaagd om actief deel te nemen aan het platform. In Stack Overflow krijgen ze reputatiepunten als ze vragen stellen en beantwoorden, en ook als hun antwoord tot beste wordt verkozen. Daarmee kunnen ze weer badges verdienen. Een vorm van friendly competition dus. “En dat lijkt te werken”, zegt Stefan. “Ik heb een student al horen zeggen dat-ie meer vragen was gaan beantwoorden toen hij zag dat iemand hem voorbijgestreefd was op het leaderboard.”

Screenshot Stack overflow TU Delft

Een aantal vragen die in Stack Overflow worden gesteld

Kennis behouden

Een tweede voordeel van Stack Overflow is dat er een kennisdatabase wordt opgebouwd. “De fora van onze bestaande Brightspace-omgeving worden aan het eind van elk studiejaar gewist, waardoor er veel kennis verloren gaat”, aldus Stefan. “In Stack Overflow blijft alle content behouden en kunnen studenten dus ook antwoorden vinden op vragen die al eerder gesteld zijn.”

Adoptie van Stack Overflow verloopt goed

De opleiding Informatica heeft met steun van de stimuleringsregeling van SURF de Stack Overflow-omgeving aangekocht en ingericht. In september 2020 is een pilot gestart, die zich richt op de bachelorstudenten. Stefan: “De adoptie van Stack Overflow gaat gemakkelijker dan we dachten. We hebben nu zo’n 1.600 gebruikers, wat betekent dat zo’n 90% van de doelgroep de omgeving minimaal 1 keer bezocht heeft. Een uitgebreide kwalitatieve en kwantitatieve projectevaluatie gaan we nog doen, maar bij een reguliere evaluatie onder studenten vulden sommigen ongevraagd in dat we Stack Overflow toch zeker moeten behouden. Goede signalen dus”.

'De opleiding Informatica heeft met steun van de stimuleringsregeling van SURF de Stack Overflow-omgeving aangekocht en ingericht.'

Belangstelling van andere faculteiten

Als uit de evaluatie blijkt dat het platform aanslaat, dan gaat de TU Delft kijken naar verdere uitbreiding. Stefan: “Het stimuleringsregeling-project loopt tot mei 2022, daarna gaan we met de universiteit in overleg over de verdere financiering van het platform. Intussen kijken we of we Stack Overflow ook elders binnen onze faculteit Computer Sciences kunnen gaan inzetten. En zelfs daarbuiten: ik hoor geluiden dat bij andere faculteiten ook al belangstelling ontstaat voor onze pilot.”

Cijfers over Stack Overflow

(september 2021 - maart 2021)

  • Er zijn 3.800 berichten geplaatst.
  • Er zijn 13.000 zoekopdrachten gedaan.
  • De berichten zijn in totaal 138.000 keer bekeken.
  • Ongeveer 90% van de doelgroep heeft het platform minimaal 1 keer bezocht.
  • 50% van de vragen wordt binnen 2 uur beantwoord.

Over de stimuleringsregeling Open en online onderwijs

Online onderwijs biedt kansen voor innovatie en kwaliteitsverbetering van het hoger onderwijs. Het ministerie van OCW stelt jaarlijks geld beschikbaar voor een stimuleringsregeling om dit te bevorderen.

Lees meer over de stimuleringsregeling

Bekijk andere projecten van online onderwijs