Stimuleringsregeling Open en online onderwijs

ICT in het onderwijs biedt kansen voor innovatie en kwaliteitsverbetering. Daarmee groeit ook de kans op een hoger studiesucces. De minister van OCW stelt daarom financiering beschikbaar voor een jaarlijkse stimuleringsregeling. SURF coördineert deze regeling. De volgende oproep voor het indienen van projectvoorstellen is voor zomer 2019.

Twee studenten aan tafel achter een laptop in de bibliotheek

Projecten stimuleringsregeling 2018 - pijler Open leermaterialen

In de vierde ronde van de stimuleringsregeling Open en online onderwijs zijn in totaal 39 projectvoorstellen ingediend. De minister heeft er 12 gehonoreerd. Daarvan vallen er 5 binnen de pijler Open leermaterialen.

Gehonoreerde projectvoorstellen

In juli 2017 kon je voor de vierde keer projectvoorstellen indienen voor de stimuleringsregeling Open en online onderwijs. Op deze pagina lees je meer over de gehonoreerde projecten binnen de pijler Open leermaterialen. Wil je meer weten over de andere projecten, bekijk dan de gehonoreerde projecten binnen de pijler Online onderwijs 

Samenvattingen van de projecten

Fontys Hogescholen, Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Utrecht, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Saxion, Haagse Hogeschool - Samen hbo Verpleegkunde

Looptijd: mei 2018 – april 2020

Het project Samen hbo Verpleegkunde heeft de ambitie om de kwaliteit van onderwijs te verhogen door leermaterialen van hogere kwaliteit beschikbaar te stellen. Dit bij voorkeur op een zo efficiënt mogelijke manier.

Hiervoor wordt een eerder door 5 instituten opgesteld platform voor delen en hergebruiken van open leermaterialen uitgebreid voor gebruik door 17 instituten, verenigd onder het Landelijk Overleg Opleidingen Verpleegkunde (LOOV).

Om het platform met leermaterialen up-to-date te houden, de hoeveelheid leermaterialen uit te breiden en delen en hergebruik te bevorderen is een actieve vakcommunity een vereiste. Dit project heeft de ambitie om deze vakcommunity op te zetten en uit te bouwen, onder meer via verankering met bestaande congressen en face-to-face-bijeenkomsten. Een belangrijke community-activiteit is gezamenlijk nieuw leer­materiaal ontwikkelen en onder open licentie delen. Om de duurzaamheid te borgen willen ze de vakcommunity verankeren in bestaande vakorganisaties.

Tenslotte wordt onderzoek verricht naar de rol van de vakcommunity op de adoptie van open leer­materialen binnen de 17 hbo-bachelor opleidingen Verpleegkunde. Ervaringen en onderzoeks­resultaten worden gedeeld via de vakcommunity en door presentaties en kennisuitwisseling op nationale en internationale congressen en bijeenkomsten.

Open Universiteit, Technische Universiteit Eindhoven - SERF: Structured Exercise Repository with Feedback

Looptijd: juni 2018 – juni 2020

De Open Universiteit (OU) en Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) willen een open en online opgavenbank voor programmeeronderwijs in Java ontwikkelen.

De opgavenbank is gestructureerd door middel van een voorkennisgraaf die het mogelijk maakt voor diverse onderwijsinstellingen de opgaven eenvoudig in te passen in hun huidige onderwijs. De leermaterialen worden ondersteund met tools voor het automatisch nakijken en het geven van directe feedback over de kwaliteit van de uitwerkingen van studenten.

Om software te leren schrijven is oefenen noodzakelijk. De waarde van het oefenen neemt toe als een student direct feedback krijgt op de kwaliteit van zijn of haar oplossing.

Aan de hoeveelheid beschikbaar oefenmateriaal en ook het krijgen van feedback, schort het in de praktijk. De OU en TU/e willen daarom door samenwerking en door middel van ontsluiting en hergebruik zo’n opgavenbank ontwikkelen voor het Java-programmeeronderwijs in de propedeuse, zoals dat gegeven wordt aan de Nederlandse onderwijsinstellingen. Opgaven zijn relatief onafhankelijk van de aanpak van program­meer­onderwijs en zijn dus goed onderhoudbaar.

Streven is dat andere opleidingen later door feedback en/of actieve deelname zullen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van zowel de opgavenverzameling als de tooling. Hierdoor verbetert de kwaliteit en is continuïteit gewaarborgd op een veel efficiëntere manier.

Protestantse Theologische Universiteit (PThU), Vrije Universiteit van Amsterdam - Database Driven E-Learning (DaDEL)

Looptijd: mei 2018 – april 2020

Bij de PThU en de VU zien ze tegenvallende studieresultaten voor de vakken Klassiek Hebreeuws en Koinè Grieks. Dit blijkt te liggen aan leerstijlen van studenten die niet matchen met het huidige taalonderwijs. Beide vakken zijn nodig voor een wetenschappelijke bestudering van de bronnen.

De oplossing voor dit probleem wordt gezocht in het ontwikkelen van adaptieve hypermedia, oftewel in het ontwikkelen van online leermaterialen waarin de theoretische kennis verworven wordt op basis van concrete teksten én waarin de oefeningen ‘meegroeien’ met de student. Het hoofddoel is daarom het ontwikkelen van online leermaterialen waarin sprake is van een vloeiende integratie van theoretische en praktische taalverwerving door middel van een database gestuurde online leeromgeving met instant feedback.

Dit wordt bereikt door het vruchtbaar inzetten van reeds ontwikkelde databases met Hebreeuwse en Griekse teksten, ofwel: Database Driven E-Learning (DaDEL). Op basis van deze databases worden 100 database-gestuurde oefeningen ontwikkeld, waarmee duizenden unieke opdrachten gegenereerd kunnen worden. De nieuwe online leeromgeving monitort de vorderingen van studenten, zodat het voor docenten mogelijk wordt om het onderwijs actief aan te passen aan de resultaten.

Saxion, Fontys Hogescholen, Hanzehogeschool Groningen, Van Hall Larenstein - Een (vak)community Circulaire Economie voor kwalitatief blended onderwijs

Looptijd: mei 2018 – april 2020

Er is een stijgende behoefte aan informatie over, en kennis van, de circulaire economie (CE) in het bedrijfsleven. Die vraag sijpelt door naar het (hbo-)onderwijs.

Naast voor de hand liggende ontwikkelvragen op het gebied van grondstoffen en technologie is er binnen het bedrijfsleven, maar ook bij de overheid, behoefte aan kennis over organisatie- en verdienmodellen die passen in de ontwikkeling naar een circulaire economie. Meerdere hbo-instellingen zijn dan ook op zoek naar een goede invulling van praktijkgericht onderwijs over de CE waarin werkveld en studenten rechtstreeks samenwerken aan businessmodellen. In totaal hebben 6 Nederlandse hbo-instellingen (4 organiserend, 2 deelnemend) besloten om deze uitdaging samen op te pakken. Gezamenlijk gaan ze materialen delen en hergebruiken op het gebied van CE.

Door een community op te richten vanuit de 6 hbo-instellingen, willen we bereiken dat docenten van verschillende instellingen met elkaar samenwerken om zo te komen tot eigentijds en kwalitatief goed onderwijs over de CE. Hiermee komt het leermateriaal, dat nu nog vooral verspreid over de verschillende hbo-instellingen binnen kleine kaders wordt ingezet, als een kwalitatief hoogwaardig pakket breed beschikbaar.

Universiteit Leiden, Universiteit Maastricht, Universiteit van Amsterdam - Open Anatomie Leermaterialen

Looptijd: september 2018 – augustus 2020

Beeldmateriaal is essentieel voor anatomie-onderwijs. Het meeste bestaande materiaal is echter auteursrechtelijk beschermd en kostbaar. Dit is een belemmering voor hergebruik en voor open online onderwijs, evenals voor de toegang van studenten hiertoe.

Dit project kent twee doelen:

  • het beschikbaar stellen van een ruime collectie, op kwaliteit beoordeelde, anatomische beeld- en leermaterialen onder Creative Commons licentie.
  • deze materialen in het onderwijs inzetten.

Het gaat om materialen zoals een uitgebreide set professionele anatomische tekeningen, driedimensionale modellen van de volwassen anatomie en van embryonale stadia, visualisaties gebaseerd op klinische CT/MRI's, (stereo­scopische) video's en operatie- en dissectiefoto's. Ook worden bijbehorende lesmaterialen, zoals kennisclips, readers en oefenvragen ontsloten. Het zijn deels bestaande materialen die nu worden ontsloten. Een ander deel wordt nu open (door-)ontwikkeld. In samenwerking met onderwijsexperts wordt de inzet van deze materialen in het onderwijs geëvalueerd. De wetenschappelijke bibliotheken ondersteunen metadatering en kwaliteitsborging.

In dit project werken verschillende Nederlandse (AMC, LUMC, UM, UMCG) en Vlaamse universiteiten (Gent, Hasselt, Leuven) samen. Verder wordt dit project gesteund door de Nederlandse Anatomen Vereniging. Door de samenwerking van al deze partijen in dit project krijgt de uitwisseling en het hergebruik van open leermaterialen in de vakgemeenschap van anatomen een krachtige stimulans.