Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat is SURF AI?

SURF AI bestaat uit 2 onderdelen: de AI-hub en eduGenAI. De AI-hub koppelt applicaties en verschillende taalmodellen (LLM’s) aan elkaar. Met de chatapplicatie eduGenAI kunnen docenten, studenten, medewerkers en onderzoekers taalmodellen op de AI-hub gebruiken. Anders dan de naam doet vermoeden, kan eduGenAI ook voor bedrijfsvoering of onderzoek ingezet worden. De AI-hub en eduGenAI hangen met elkaar samen en zorgen ervoor dat gebruikers op een zo veilig en verantwoorde manier (Gen)AI kunnen gebruiken. Zie ook: eduGenAI in 1 minuut.

Voor wie is SURF AI en hoe krijg ik toegang?

SURF AI is er voor alle SURF-leden uit het mbo, hbo en wo: voor gebruik in onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering. De instellingen bepalen zelf hoe ze SURF AI binnen de instelling inzetten en wie toegang heeft (studenten, docenten, medewerkers, onderzoekers) tot de chatapplicatie eduGenAI of een eigen applicatie die direct gebruik maakt van de AI-hub. Vanuit SURF volgt een aanmeldprocedure.

Hoe ziet de roadmap van SURF AI eruit?

Tot eind december 2026 bevinden eduGenAI en AI-hub zich in de pilotfase. Vanaf januari 2027 is SURF AI als (beginnende) sectorvoorziening beschikbaar voor alle SURF-leden in het mbo, hbo en wo. Het is nog niet een volledige ‘dienst’ zoals andere voorzieningen binnen SURF. De komende tijd zal SURF AI verder worden ontwikkeld, met en voor elkaar.

Vanaf januari 2027 zijn er van eduGenAI 2 varianten beschikbaar. Eén met open weight taalmodellen, ontsloten vanuit de AI-hub. Deze valt binnen het sectordienstenpakket. De tweede variant bevat naast de modellen vanuit de AI-hub ook commerciële modellen die tegen additonele verbruikskosten kunnen worden benaderd. Bij de eerste variant kunnen we garanderen dat data het platform niet verlaat.

Vanaf september 2027 heeft elke instelling een eigen omgeving in eduGenAI. Met een eigen omgeving kunnen instellingen zelf de regie voeren, zodat eduGenAI bijvoorbeeld beter aansluit bij de huisstijl. Ze kunnen ook bepalen welke van de beschikbare taalmodellen binnen hun instelling ontsloten en gebruikt mogen worden en wie ze toegang verlenen.

Wat maakt SURF AI ‘veilig en verantwoord’?

Met SURF AI werkt je instelling op een veilige en verantwoorde manier met generatieve AI. Hoe ver je daarin gaat, bepaal je zelf. Voor eduGenAI zijn twee varianten mogelijk:

• eduGenAI variant A: alleen modellen van de SURF AI-hub. Dan blijft al je data binnen de infrastructuur van SURF. De AI-hub modellen staan in een Nederlands datacenter van de hoogste klasse (tier 3, met 100% energie uit hernieuwbare bronnen) en wordt door SURF beheerd. De applicatie eduGenAI staat op het SURF Development Platform, wat ook volledig door SURF wordt beheerd. Het platform draait gedeeltelijk op infra van SURF, en gedeeltelijk in een Europese cloud. 
• eduGenAI variant B: variant A, aangevuld met commerciële modellen. Dan gebruik je naast de open-source modellen ook commerciële modellen. Een deel van je data — de prompt, eventueel met fragmenten uit je documenten en de gespreksgeschiedenis — gaat dan, met als ‘afzender’ SURF en niet jij persoonlijk, naar de aanbieder van dat model. Eerst haalt een privacyfilter persoonsgegevens uit je data. Het resultaat van je prompt komt terug naar de SURF omgeving en daar weer terug vertaalt (bijvoorbeeld in het geval van gefilterde persoonsgegevens). Je documenten zelf en je gebruikersgegevens blijven binnen de SURF infrastructuur. Hiermee is het gebruik van commerciële modellen veiliger dan rechtstreeks gebruik van zo'n model. Voor het deel dat de SURF-infrastructuur verlaat, zijn er echter geen garanties.

Zo kun je het model kiezen dat het beste past bij je onderwijs, en je weet precies waar je data naartoe gaat. Bovendien wordt de onderwijssector door de inzet op open source en co-creatie samen minder afhankelijk van commerciële leveranciers.

Hoeveel kost SURF AI?

SURF AI is opgenomen in het sectordienstenpakket, dat diensten omvat die binnen een bepaalde sector collectief zijn gekozen om tegen één tarief af te nemen. Per instelling zal worden gewerkt met een basiscapaciteit, die we ‘capacity units’ noemen. Elke instelling kan zelf bepalen hoe dit tegoed wordt ingezet. Meer informatie, over de exacte berekening en randvoorwaarden bij gebruik, volgt nog. Als een instelling kiest voor het gebruik van eduGenAI inclusief commerciële modellen, worden deze additonele kosten (‘tokens’) voor het gebruik van commerciële modellen in rekening gebracht bij de instelling.

Hoe gaan jullie om het toekomstige wensen en veranderingen?

Het AI-domein is constant in beweging en daarmee ook SURF AI. Daarom wordt gewerkt aan een governancemodel: instellingen kunnen de roadmap (wat doen we wanneer, welke prioriteiten stellen we) mede bepalen voor verdere ontwikkeling. Vanaf 2027 wordt dit met de leden van SURF opgepakt. Ook is het doel om via cocreatie concreet samen te werken op alle vlakken, van de code zelf tot aan het beleid.

Hoe werkt het chatten?

In eduGenAI kunnen gebruikers verschillende taalmodellen gebruiken, op één plek. Wil je zien hoe dat er ongeveer uitziet? Van de pilotomgeving zijn instructievideo’s gemaakt. Bekijk de demo op de website van eduGenAI.

Hoe wordt bepaald welke taalmodellen beschikbaar zijn op de AI-hub?

SURF heeft criteria vastgesteld waar taalmodellen aan moeten voldoen om op de AI-hub gebruikt te mogen worden. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar de licentie van de taalmodellen, of het om een General Purpose AI-model gaat en de verplichtingen vanuit de AI Act. Instellingen bepalen uiteindelijk zelf welke van de op deAI-hub beschikbare modellen zij activeren voor een toepassing. Deinstelling moet dus zelf de afweging maken of het AI-model voldoet aan de verplichtingen rond compliance van de toepassing en haar instellingsbeleid.

De Europese AI-wetgeving heeft minder strikte regels voor toepassingen in onderzoek en ontwikkeling. We onderzoeken of voor specifieke use-cases deze uitzondering benut kan worden om modellen zoals DeepSeek of GLM aan te bieden.

Is eduGenAI alleen voor het onderwijs?

Nee, eduGenAI is niet specifiek bedoeld voor onderwijs. Het kan ook ingezet worden voor bedrijfsvoerings- of onderzoeksdoeleinden.

Hoe is SURF AI ontstaan?

eduGenAI begon als project binnen Npuls en bracht kennis en ontwikkelingen van onderwijsinstellingen en SURF samen. De AI-chat van de Universiteit van Amsterdam maakte het mogelijk om snel een landelijke pilot met eduGenAI te starten. Inmiddels hebben meer dan 60 instellingen samen vormgegeven aan de ontwikkeling van eduGenAI.

De AI-hub ontstond bij SURF als idee om onderzoekers op een verantwoorde en schaalbare manier toegang te geven tot zware AI-rekenkracht. Inmiddels is het uitgegroeid tot een centrale toegang voor AI-modellen.

Zowel de AI-hub als eduGenAI zijn de afgelopen jaren vanuit SURF en Npuls doorontwikkeld en opgeschaald.

Is eduGenAI hetzelfde als de UvA AI Chat?

Nee, eduGenAI en UvA AI Chat zijn niet hetzelfde. Tijdens de pilot was ‘eduGenAI 1’ gebaseerd op de UvA AI Chat basis, en hebben we nauw samengewerkt met de UvA. De technische basis van de huidige eduGenAI is een doorontwikkeling van de pilotomgeving ‘eduGenAI 2’ en is anders dan die van UvA AI Chat. De UvA AI Chat en directe samenwerking met van de UvA maakte het mogelijk om snel een landelijke pilot met eduGenAI te starten.