Wat je moet weten over... Nextcloud

Waar gaat deze aflevering over? 

In deze aflevering komen onder andere aan bod: 

• Wat Nextcloud is en welke functionaliteiten het biedt
• Waarom het gesprek niet alleen over software gaat, maar over keuzevrijheid
• De risico’s van sterke afhankelijkheid van één marktpartij
• Wat open source betekent voor controle en transparantie
• Waarom zelf hosten meer grip geeft, maar ook verantwoordelijkheid vraagt
• Hoe geopolitieke ontwikkelingen het denken over digitale autonomie versnellen
• Wat instellingen vandaag al kunnen doen 

Wat is Nextcloud? 

Nextcloud is open source software voor een geïntegreerde samenwerkingsomgeving. Het biedt onder andere mogelijkheden voor: 

• Bestanden opslaan, delen en synchroniseren
• Gelijktijdig bewerken van documenten
• Videobellen, chatten, e-mail en agenda
• Uitbreiding met aanvullende apps, zoals formulieren en mindmaps 

Doordat instellingen Nextcloud zelf kunnen hosten, houden zij controle over waar data worden opgeslagen en wie toegang heeft. 

Waarom is Nextcloud nu relevant? 

Volgens Claudia van Kruistum gaat het niet primair om Nextcloud zelf, maar om het hebben van alternatieven. Veel instellingen zijn sterk afhankelijk geworden van één ecosysteem voor communicatie en data, juist daar waar onderwijs- en onderzoeksdata tot de kroonjuwelen behoren. 

Recente geopolitieke ontwikkelingen hebben deze afhankelijkheid zichtbaarder en urgenter gemaakt. Risico’s die eerder theoretisch leken, worden nu expliciet meegewogen in strategische keuzes rond digitalisering. 

Wat betekent dit voor instellingen? 

Overstappen of uitbreiden met Nextcloud is geen simpele één-op-één-vervanging. Instellingen krijgen te maken met: 

• Meer complexiteit in beheer
• Integratievraagstukken met bestaande systemen
• Veranderingen in de manier van werken voor gebruikers 

Daar staat tegenover dat instellingen hun onderhandelingspositie versterken en minder kwetsbaar worden door het hebben van een reëel alternatief op cruciale onderdelen. 

Wat kun je nu al doen?

Instellingen die lid zijn van SURF kunnen vandaag al stappen zetten, bijvoorbeeld door: 

• Actiever gebruik te maken van SURFdrive als alternatief voor commerciële opslagdiensten
• Gebruikers te stimuleren om ervaring op te doen met deze manier van werken
• De komende migratie van SURFdrive naar Nextcloud te benutten als leerervaring

Zo wordt in de praktijk al gewerkt met Nextcloud, zonder dat dit direct grote veranderingen vraagt van eindgebruikers.

Aanraders om je verder te verdiepen 

Wil je meer weten over Nextcloud? Kijk dan op SURF.nl of volg de tips van Claudia: 

• Lees het artikel van Bert Hubert: Mailen en communiceren zonder Musk & Trump
• Tijd voor een gedachte-experiment: wat zouden we missen als er geen buitenland was? Rob Wijnberg neemt je mee in Dit zou er van ons overblijven als er geen buitenland was
• Achtergrondartikel van het NRC (achter betaalmuur) door Marloes de Koning: Onderzoekers kiezen voor een alternatieve cloud