Story
Silvester Draaijer (VU):
“AI vergt een fundamentele didactische omslag”
Hoe word je van industrieel ontwerper aanjager van onderwijsinnovatie bij de Vrije Universiteit Amsterdam? Voor Silvester Draaijer liep die route via productontwerper en docentschap uiteindelijk naar programmamanager van de VU Onderwijswerkplaats. Inmiddels houdt hij zich al ruim 25 jaar bezig met de vraag hoe technologie docenten en studenten beter kan ondersteunen.
Wat hem het meest inspireert, is niet de technologie zelf, maar de impact ervan op docenten en studenten. “Eerst waren het vooral digitale toetsen die ik als docent ontwikkelde om de kwaliteit van mijn onderwijs te verbeteren,” vertelt hij. “Vervolgens ging ik me verdiepen in blended learning, kwamen MOOCs voorbij, moesten we alle digitale zeilen bijzetten tijdens de coronaperiode en nu AI. De kernvraag is steeds dezelfde gebleven: hoe maken we gebruik van technologie waar docenten en studenten écht profijt van hebben?”
Silvester Draaijer
De nieuwsgierigheid naar innovatie zat er al vroeg in. Na zijn studie Industrieel Ontwerpen had Silvester en eigen ontwerpbureau. Toch bleek het onderwijs meer te trekken. Volgens Silvester moet technologie altijd ondersteunend zijn aan onderwijs. “Ik heb nooit geloofd dat technologie het onderwijs volledig op zijn kop zou zetten. Wel geloof ik sterk in blended learning, technologie die actief leren ondersteunt. Online discussiëren, feedback geven, toetsen, samenwerken. Dat soort toepassingen maken onderwijs beter.”
AI grootste uitdaging
Op dit moment staat AI centraal in zijn werk. Silvester ziet kansen én risico’s.
“Mijn grootste zorg is dat studenten hun denken uitbesteden aan AI, de zogenoemde cognitive offloading.” De opkomst van AI vergt volgens Silvester een fundamentele didactische omslag in het onderwijs. “Als onderwijs- en onderzoeksinstellingen moeten we nieuwe antwoorden vinden op de manier waarop studenten studeren, denken en zich ontwikkelen.” Daarom werkt hij binnen de VU aan AI-geletterdheid én aan nieuwe toepassingen van AI binnen het onderwijs. “Hoe zorg je dat studenten verantwoord omgaan met AI? Maar ook: hoe kun je AI inzetten als didactisch instrument? Denk aan Socratic bots, quizbots of simulaties en role-play.”
“Als onderwijs- en onderzoeksinstellingen moeten we nieuwe antwoorden vinden op de manier waarop studenten studeren, denken en zich ontwikkelen”
Experimenteren en opschalen
Binnen de VU werkt Silvester volgens het principe van de innovation funnel, waarin behoeften van docenten, technologische ontwikkelingen en marktaanbod samenkomen. “We kijken naar wat er leeft onder docenten, wat de strategie van de universiteit is en welke technologie beschikbaar komt. Vervolgens starten we experimenten.” Daarbij spelen vooral ook praktische vragen een rol. “Voldoet het aan de behoefte van docenten en studenten? Is het schaalbaar? Is het betaalbaar? Hoe zit het met privacy en beheer? Dat moet allemaal kloppen voordat je iets breed kunt inzetten.”
Sneller maatwerktools maken
5 jaar vooruitkijken in IT blijft lastig, erkent hij. Toch ziet Silvester een trend. “Ik denk dat mensen over 5 tot 10 jaar hun eigen apps maken. Je geeft op wat je wilt bereiken en AI bouwt ter plekke een toepassing voor je. Gekoppeld aan waar je al mee werkt.” Voor het onderwijs biedt dat grote mogelijkheden. “Docenten hebben vaak heel specifieke didactische wensen. Met AI kun je straks veel sneller maatwerktools maken die precies passen bij een onderwijsontwerp.”En zijn persoonlijke ambitie? “Blijven bijdragen aan beter onderwijs met technologie als hulpmiddel.”
“Stap even uit de dagelijkse drukte. Dat geeft ruimte voor reflectie. Juist die gesprekken met vakgenoten, die je niet dagelijks voert, maken de Onderwijsdagen waardevol”
SURF Onderwijsdagen: ervaringen delen en netwerken
Silvester bezoekt de SURF Onderwijsdagen al jarenlang. Zijn motivatie veranderde door de jaren heen. “In het begin deed ik vooral inspiratie op. Ik zag ontzettend veel nieuwe ontwikkelingen. Later werd het meer een plek om zelf ervaringen te delen en te netwerken.”
In 2019 kreeg Silvester er de SURF Onderwijsaward vanwege zijn jarenlange inzet voor onderwijsinnovatie en zijn pionierswerk op het gebied van digitaal toetsen. “Ik vond het een hele eer”, zegt hij. Tegenwoordig waardeert hij vooral de ontmoetingen tijdens de Onderwijsdagen. Niet alleen met collega’s van andere instellingen, maar juist ook met VU-collega’s. “De VU is groot en tijdens vergaderingen is er lang niet altijd ruimte om over een onderwerp door te praten. Als je elkaar dan tegenkomt in een omgeving buiten de eigen instelling is dat heel prettig brainstormen. Ook daar zijn de Onderwijsdagen voor.”
Voor onderwijsprofessionals die aarzelen, heeft hij een advies: “Stap even uit de dagelijkse drukte. Dat geeft ruimte voor reflectie. Juist de gesprekken die je niet dagelijks voert met vakgenoten, maken de Onderwijsdagen waardevol.”
Tekst: Brigitte Bloem
Foto’s: Sicco van Grieken
Kom je ook naar de SURF Onderwijsdagen 2026?
De SURF Onderwijsdagen zijn op 10 en 11 november 2026 in Amare, Den Haag. Twee dagen lang ontmoeten onderwijsprofessionals uit het hele land elkaar rond digitale innovatie, onderwijsvernieuwing, samenwerking en de toekomst van het onderwijs.