EdTech Marktplaats

Voor onderwijsinnovatie is het belangrijk dat onderwijsinstellingen laagdrempelig kunnen samenwerken met innovatieve EdTech-aanbieders. Maar die twee partijen weten elkaar onder de huidige complexe aanbestedingsregels vaak nog moeilijk te vinden.  

Ook ziet de onderwijssector dat de richting van digitale innovatie nog te vaak wordt bepaald door grote technologiebedrijven. Als het onderwijs meer grip wil houden op het digitale landschap én publieke waarden beter wil borgen, dan is het tijd voor een andere aanpak.  

Daarom is de pilothub EdTech van Npuls in samenwerking met SURF gestart met de ontwikkeling van de EdTech Marktplaats. Dat is een plek waar onderwijsinstellingen eenvoudig opdrachten kunnen uitzetten voor EdTech-bedrijven. Zo kunnen we in kleine, leerzame stappen nieuwe vormen van samenwerking verkennen, flexibel experimenteren met innovatieve oplossingen én meer regie nemen over hoe technologie bijdraagt aan beter en eerlijker onderwijs. 

DAS (Dynamisch Aankoop Systeem) is een veilige en bewezen systematiek voor flexibel Europees aanbesteden. Het is speciaal bedoeld om laagdrempelig en rechtmatig inkopen mogelijk te maken. In het geval van de EdTech Marktplaats vindt die samenwerking plaats op het vlak van onder andere digitale onderwijstools en innovatieve EdTech-oplossingen. 

In tegenstelling tot traditionele aanbestedingen, richt het DAS de EdTech Marktplaats zich niet specifiek op één opdracht of onderwerp, maar op het overkoepelende domein ‘EdTech’. Aanbieders met een passend aanbod kunnen zich laagdrempelig inschrijven. De marktplaats vult zich continu met een breed scala aan aanbieders en aanbod en maakt het voor instellingen mogelijk om relatief simpel een uitvraag te plaatsen. Vervolgens kunnen alle toegelaten aanbieders hierop reageren. Zowel aanbieders als instellingen kunnen doorlopend toetreden tot de marktplaats. Zo ontstaat een marktplaats die meebeweegt met ontwikkelingen, ruimte biedt voor experimenten, innovatie en samenwerking – zonder de langdurige, complexe procedures van reguliere aanbestedingen. 

Binnen dit DAS experimenteren we bovendien met extra ruimte voor vernieuwing. Zo is het niet alleen mogelijk om standaardproducten in te kopen (de zogeheten Commercial Off The Shelf-oplossingen), maar ook maatwerk of andere vormen van samenwerking.  

Aan de uitvraagkant zijn dat de mbo-scholen, hogescholen en universiteiten. En qua aanbieders gaat het om elke organisatie die educatieve technologie ontwikkelt en aan de toelatingscriteria van de EdTech Marktplaats voldoet.

De mogelijkheden zijn in feite eindeloos, maar dit zijn een aantal voorbeelden van EdTech-oplossingen waarnaar veel wordt gezocht: 

• Uitbreidingen van kern-/schilfunctionaliteiten voor bestaande leersystemen.
• Intelligente technologieën voor gepersonaliseerde leertrajecten.
• Platforms voor efficiënte en eerlijke evaluatie van studentenwerk.
• Digitale ondersteuning bij ontwikkeling van vaardigheden zoals academisch schrijven.
• Systemen die studenten koppelen aan actuele maatschappelijke uitdagingen.
• Applicaties voor het testen en verankeren van kennis.
• Tools die online en fysiek onderwijs naadloos integreren.
• Systemen die leerdata analyseren voor onderwijsverbetering.
• Interactieve spelelementen die leerprocessen verrijken.

De EdTech-markt groeit razendsnel – vooral dankzij grote, vaak Amerikaanse techbedrijven. Zij leveren niet alleen leerplatforms, maar verzamelen via die systemen ook enorme hoeveelheden (meta)data. Die data vallen onder Amerikaanse wetgeving, waardoor de privacy van studenten en docenten onder druk staat. Daarnaast kunnen algoritmes ongemerkt het leerproces beïnvloeden. Studenten en docenten hebben daar vaak geen zicht op. 
 
Die toenemende afhankelijkheid van buitenlandse partijen en niet-transparante systemen is risicovol. Onderwijsinstellingen verliezen daarmee controle over de technologie die ze gebruiken, over de data die zij en hun studenten genereren, én over hoe publieke middelen besteed worden. De publieke waarden voor het onderwijs – autonomie, rechtvaardigheid en menselijkheid – zoals SURF en Kennisnet verwoorden in de waardenwijzer, staan hierdoor onder druk. 
 
De EdTech Marktplaats is opgericht als alternatief. Binnen dit Dynamisch Aankoop Systeem (DAS) gelden duidelijke spelregels, zoals: 

• Opslag van data binnen de Europese Economische Ruimte.
• Open standaarden om afhankelijkheid van één aanbieder te voorkomen.
• Transparantie over algoritmes, eigenaarschap en prijsafspraken.
• Toegankelijkheid en ethiek als basisvoorwaarden. 

Via de EdTech Marktplaats kun je als mbo-, hbo- of wo-instelling flexibel en rechtmatig EdTech inkopen. Bij elke stap kun je rekenen op de kennis en expertise van Npuls en SURF. Zo werkt het: 

1. Kies een categorie
   Selecteer één van de drie inkoopcategorieën: bestaande EdTech-producten, co-creatie van nieuwe oplossingen of inhuur van ontwikkelexpertise. Npuls en SURF helpen bij het bepalen welke categorie het beste bij jouw uitvraag past.
2. Stel je uitvraag op
   Je beschrijft je vraag en wensen in een beknopte uitvraag. Npuls en SURF denken mee bij het opstellen van je uitvraag, bijvoorbeeld over publieke waarden, selectiecriteria en marktrijpheid.
3. Mini-competitie onder geschikte aanbieders
   Alle aanbieders die zijn toegelaten tot het DAS én passen bij jouw vraag, ontvangen automatisch de uitvraag en kunnen binnen een korte termijn een voorstel indienen.
4. Beoordelen en gunnen
   Je vergelijkt de voorstellen en kiest de aanbieder die het beste past.  
5. Start de samenwerking
   Je sluit een overeenkomst met de gekozen aanbieder – hiervoor zijn conceptovereenkomsten beschikbaar – en kunt direct aan de slag. De hele procedure is snel, flexibel en voldoet aan de Europese aanbestedingsregels. 

Bij een klassieke aanbesteding doorloop je één vaste en (tijds)intensieve procedure met strakke deadlines en beperkte ruimte voor aanpassing. Binnen de EdTech Marktplaats is het voorwerk al gedaan. De werking van de marktplaats is al zo ver mogelijk uitgedacht en vastgelegd. Vervolgens is het DAS al gepubliceerd en inmiddels gevuld met een groot aantal aanbieders, vaak met een interessant aanbod. Als instelling focus je dus enkel op de opdracht die wilt uitvragen. De doorlooptijd van een uitvraag tot gunning en uitvoering van de opdracht is mogelijk binnen 1 tot 3 maanden.  

Je kunt dus als onderwijsinstelling op elk moment een uitvraag doen voor digitale onderwijstools, zonder het hele voortraject opnieuw te hoeven starten. Er zijn al een groot aantal aanbieders toegelaten tot het DAS, maar mocht er voor jouw specifieke wens nog geen passende aanbieder tussen zitten, dan zullen Npuls en SURF helpen om de juiste aanbieders uit te nodigen binnen de marktplaats. Zo vult de marktplaats zich continu met interessante (nieuwe) oplossingen. Bovendien kun je experimenteren met co-creatie, tussentijdse instroom of de inkoop van maatwerkoplossingen – mogelijkheden die in traditionele trajecten vaak niet passen. 

SURF heeft samen met Kennisnet in een Waardenwijzer uitgebreid beschreven hoe belangrijk de rol is van de publieke waarden autonomie, rechtvaardigheid en menselijkheid en voor digitalisering in het onderwijs. Zowel de instellingen die een uitvraag plaatsen als de aanbieders die worden toegelaten, geven bovenstaande publieke waarden een prominente plek in inkopen. Daarom is er in het DAS een bijlage opgenomen met uitwerkingen van publieke waarden. Die zijn gekwalificeerd als een musthave (MH), shouldhave (SH) en couldhave (CH). 

Een musthave is een contractuele verplichting tijdens de inschrijvingsprocedure. Voor een shouldhave wordt sterk aanbevolen om er een contractuele verplichting van te maken. Bij een couldhave staat het de instelling vrij om met de aanbieder nadere afspraken hierover te maken. Voorbeelden: 

• Musthave: principle of no surprises: onverwachte verrassingen worden voorkomen door openheid; publiciteit over de samenwerking gebeurt met toestemming van de andere partij; beide partijen voorkomen koppelverkoop; afspraken over Intellectueel Eigendom (IE).
• Shouldhave: de algemene voorwaarden van de instelling zijn niet van toepassing op de opdracht; afspraken worden vastgelegd in een Service Level Agreement (SLA) met consequenties voor non-performance.
• Couldhave: aanbevelingen of relevante standaarden uit de onderwijssector/overheid worden toegepast; maximaal uurtarief voor dienstverleners; afspraken over contractuele kortingen voor langere periodes.

Neem eerst contact op met Harm Geels, projectleider van de EdTech Marktplaats, via harm.geels@surf.nl. Je hoeft nog geen volledig uitgewerkt plan te hebben, een idee of behoefte is al genoeg. Experts binnen SURF en Npuls denken met je mee om je uitvraag scherp te krijgen. Daarbij kijken ze ook welke van de drie inkoopcategorieën het beste past: een bestaand product inkopen, een co-creatieproject of de inhuur van specifieke ontwikkelexpertise. 

In je uitvraag omschrijf je kort wat je zoekt, wat je belangrijk vindt (bijvoorbeeld rond publieke waarden), en welke criteria je gebruikt om aanbieders te beoordelen. Zodra je uitvraag is uitgezet op de EdTech Marktplaats, kunnen geselecteerde aanbieders die passen bij jouw vraag hierop reageren. Binnen korte tijd ontvang je concrete voorstellen en kun je de aanbieder kiezen die het beste aansluit. Na het afsluiten van een overeenkomst start jullie samenwerking.

Een Dynamisch Aankoop Systeem (DAS) is een flexibele manier van Europees aanbesteden waar jij je als EdTech-aanbieder makkelijk voor kunt aanmelden. Je meldt je één keer aan en hoeft daarna niet telkens opnieuw door een langdurig aanbestedingstraject.  

Zodra een onderwijsinstelling een uitvraag doet die past bij jouw profiel, ontvang je automatisch een uitnodiging om je in te schrijven. Zo krijg je toegang tot concrete uitvragen van onderwijsinstellingen – zonder onnodige drempels, mét heldere spelregels.

Om mee te doen aan de EdTech Marktplaats registreer je je via het Mercell-platform. Je levert daarbij een aantal documenten aan, namelijk een UEA-formulier, recente verklaringen van de Belastingdienst en een KVK-uittreksel. 

Daarnaast toon je aan dat je relevante ervaring hebt binnen een of meer van de drie categorieën: bestaande EdTech-oplossingen, co-creatie of ontwikkelexpertise. Als je wilt meedoen binnen een categorie, upload je een referentie-opdracht volgens de voorwaarden in Mercell. 

Voldoe je aan de voorwaarden? Dan kun je meedingen naar uitvragen die passen bij jouw aanbod.

De EdTech Marktplaats is opgericht om onderwijsinstellingen meer regie te geven over digitale innovatie. Dat betekent ook dat we samenwerken op basis van publieke waarden als autonomie, rechtvaardigheid en menselijkheid. Voor aanbieders betekent dit: heldere spelregels, transparante samenwerking en gelijke kansen. 

• In plaats van een markt waarin enkele grote (vaak Amerikaanse) techbedrijven de dienst uitmaken, biedt de marktplaats ruimte voor aanbieders die verantwoord willen innoveren. Zo is het bij uitvragen op de EdTech Marktplaats belangrijk dat aanbieders:
  • privacy respecteren (zoals opslag binnen de EER en naleving van de AVG)
  • open standaarden ondersteunen en vendor lock-in voorkomen
  • heldere afspraken maken over intellectueel eigendom en transparante prijzen
  • belang hechten aan toegankelijkheid en respectvolle samenwerking

De mogelijkheden zijn in feite eindeloos, maar dit zijn een aantal voorbeelden van EdTech-oplossingen waarnaar veel wordt gezocht: 

• Uitbreidingen van kernfunctionaliteiten voor bestaande leersystemen.
• Intelligente technologieën voor gepersonaliseerde leertrajecten.
• Platforms voor efficiënte en eerlijke evaluatie van studentenwerk.
• Digitale ondersteuning bij ontwikkeling van vaardigheden zoals academisch schrijven.
• Systemen die studenten koppelen aan actuele maatschappelijke uitdagingen.
• Applicaties voor het testen en verankeren van kennis.
• Tools die online en fysiek onderwijs naadloos integreren.
• Systemen die leerdata analyseren voor onderwijsverbetering.
• Interactieve spelelementen die leerprocessen verrijken.