Werken met architectuur

Als instelling wil je je doelgroep optimaal ondersteunen. Daarvoor moet je informatievoorziening op orde zijn. Dit kan door te werken met architectuur, waarmee je de samenhang tussen voorzieningen beschrijft. Met een gemeenschappelijke informatiestrategie helpt SURF instellingen te laten samenwerken bij de inrichting van de informatievoorziening.

Bovenaanzicht van studenten achter computer met mobiel

Hoger Onderwijs Sector Architectuur (HOSA)

Betere voorzieningen realiseren die duidelijk met elkaar samenhangen: dat is het doel van het project Hoger Onderwijs Sector Architectuur (HOSA). SURF en het hoger onderwijs ontwikkelen daarin gezamenlijk domeinarchitecturen: (architectuur)kaders voor gemeenschappelijke sectorvoorzieningen binnen het hoger onderwijs.

Wat is het project HOSA?

HOSA staat voor Hoger Onderwijs Sector Architectuur. Deze sector architectuur moet kaders bevatten die leveranciers van de gemeenschappelijke informatie- en technologievoorzieningen helpen bij het ontwikkelen en leveren van deze voorzieningen. Hiervoor is het van belang dat we in kaart brengen aan welke eisen deze voorzieningen moeten voldoen. Het gaat daarbij om samenhang en balans tussen de verschillende behoeften van de diverse belanghebbenden in de sector zoals studenten, burgers, instellingen en sectorpartners.

Steeds meer gemeenschappelijke voorzieningen

Onderwijs- en onderzoeksinstellingen gebruiken momenteel al een aantal gemeenschappelijke voorzieningen. Doordat instellingen steeds meer samenwerken, verwachten we dat er steeds meer van deze gemeenschappelijke voorzieningen komen. Ontwikkelingen vanuit het Versnellingsplan voor Onderwijsinnovatie met ICT, maar ook ontwikkelingen vanuit VSNU en VH zorgen hierbij voor een stroomversnelling. Om ervoor te zorgen dat deze gemeenschappelijke voorzieningen goed aansluiten bij de hogeronderwijssector, zijn sectorale (architectuur) kaders nodig. Met dat doel zijn we het project HOSA gestart.

HOSA brengt kaders aan

HOSA staat voor Hoger Onderwijs Sector Architectuur. Deze sectorarchitectuur bevat kaders die leveranciers van de gemeenschappelijke informatie- en technologievoorzieningen helpen bij het ontwikkelen en leveren van deze voorzieningen. We hebben hiervoor in kaart gebracht aan welke eisen deze voorzieningen moeten voldoen. Het gaat daarbij om samenhang en balans tussen de verschillende behoeften van de diverse belanghebbenden in de sector zoals studenten, burgers, instellingen en sectorpartners.

Betere voorzieningen met een duidelijke samenhang door HOSA

Als de sectorpartners in onderwijs en onderzoek deze architectuur omarmen, komen straks lopende en nieuwe initiatieven op het gebied van sectorvoorzieningen sneller, toekomstgerichter en toekomstvaster tot stand. SURF en sectorpartners kunnen hier vervolgens beter op inspelen met producten en diensten. En dan ervaren studenten, docenten en onderzoekers betere voorzieningen met een duidelijke samenhang.

Overigens is de HOSA niet iets wat nog dit jaar door iedereen gebruikt moet worden. Onze doelstelling is dat de HOSA in de komende 5 à 10 jaar door alle partners in de sector ingezet gaat worden.

3 domeinarchitecturen

Op basis van de eisen die we in kaart hebben gebracht (zie ook hieronder bij Aanpak), zijn we gestart met het uitwerken van 3 domeinarchitecturen: concrete invullingen van de eisen, voor de volgende domeinen:

  • Research Data Management
  • Flexibilisering van Onderwijs
  • Identity- & Accessmanagement

We hebben voor deze domeinen gekozen omdat de voorzieningen voor die domeinen van belang zijn voor de strategische samenwerking tussen HO-instellingen, SURF en sectorpartners.

Aanpak

Voor ieder domein hebben we een werkgroep ingericht met vertegenwoordigers van instellingen, sectorpartners en reeds lopende initiatieven op het specifieke thema. Die werkgroepen hebben in 2020 heel veel informatie opgehaald in de sector en bij reeds bestaande samenwerkingsinitiatieven: welke eisen worden er gesteld aan sectorvoorzieningen? welke kennis en inzichten zijn er al op dit gebied?. Vervolgens zijn de werkgroepen gaan ontwerpen en schrijven aan de domeinarchitecturen.

Planning

2 van de 3 domeinarchitecturen zijn inmiddels in de reviewfase, waarin de we de domeinarchitecturen voorleggen aan alle belanghebbenden. De planning is dat we alle 3 de domeinarchitecturen op 1 juni 2021 opleveren in een 1.0-versie (HOSA 1.0).

De doelenstructuur van de HOSA

De HOSA beschrijft ambities van de sector in de doelenstructuur. De doelenstructuur geeft inzicht in de doelstellingen en ambities die breed in de sector leven. De basis voor deze doelenstructuur is gelegd door de Strategische Agenda van het Ministerie van OCW. Deze is op basis van workshops aangevuld met doelstellingen uit beleidsdocumenten en online artikelen. Hierbij is vooral gezocht naar een manier om ze op gemeenschappelijke wijze weer te geven.

Meer over de doelenstructuur

Platformstrategie

HOSA gebruikt een basisplaat om een schets te kunnen geven hoe sectorvoorzieningen van de toekomst samenhangen. Deze basisplaat wordt in de verschillende domeinarchitecturen toegepast en een stap verder geconcretiseerd. De basisplaat kan worden gezien als de basis van de applicatiearchitectuur van HOSA. Door dezelfde basisplaat als onderlegger te gebruiken, geeft HOSA overzicht en een gezamenlijk vertrekpunt voor de discussies tussen de vele stakeholders. Daarnaast geeft deze basisplaat het fundament om diverse initiatieven op een samenhangende wijze weer te geven.

Meer over de platformstrategie