Zo werkt Mastodon

Wat is anders dan X/Twitter, Bluesky, Threads of W-Social?

Mastodon is niet van één bedrijf of eigenaar. Het bestaat uit verschillende servers die met elkaar verbonden zijn. Zo is er meer ruimte voor eigen regels, eigen beheer en eigen keuzes.

Bij commerciële of nieuwe platforms spelen vaak vragen over algoritmes, advertenties, data, eigenaarschap, aandeelhouders, businessmodel en zeggenschap. Mastodon geeft gebruikers en communities meer grip op hun online omgeving.

Waarom zijn open source en open standaarden belangrijk?

Mastodon is open source en gebruikt open standaarden. Dat maakt de software controleerbaar, herbruikbaar en minder afhankelijk van één leverancier. Dankzij open standaarden kunnen verschillende Mastodon-servers met elkaar communiceren, zoals je met e-mail ook mensen kunt bereiken die een andere provider gebruiken.

Hoe lang bestaat Mastodon al?

Mastodon bestaat sinds 2016. Het netwerk bestaat inmiddels uit duizenden servers wereldwijd en wordt gebruikt door miljoenen gebruikers per maand.

Kan ik Mastodon bekijken zonder account?

Ja. Veel profielen en berichten zijn openbaar te bekijken. Je kunt dus eerst rondkijken zonder account. Voorbeelden van organisaties:

• SURF (@SURF@social.edu.nl)
• University of Twente (@utwente@social.edu.nl)
• DANS (@DANS_knaw_nwo@social.edu.nl)
• Rijkswaterstaat Verkeersinfo (@RWSverkeersinfo@social.overheid.nl)
• De Correspondent (@decorrespondent@mastodon.nl)

Voorbeelden van mensen:

• Bert Hubert (@bert_hubert@mastodon.nl)
• Ionica Smeets (@ionica@mathstodon.xyz)
• Willemijn Aerdts (@stasdigi@social.overheid.nl)
• Fokke & Sukke (@foksuk@mastodon.nl)

Is Mastodon niet gewoon een bubbel?

Nee. Dat Mastodon uit verschillende servers bestaat, betekent niet dat iedereen in een eigen bubbel zit. Dat zou hetzelfde zijn als zeggen dat Gmail-gebruikers alleen met Gmail-gebruikers communiceren en Hotmail-gebruikers alleen met Hotmail-gebruikers. In de praktijk werkt Mastodon juist als één wereldwijd netwerk van verbonden servers. Sommige servers hebben een thema zoals de Mastodon van de overheid (social.overheid.nl) of richten zich op een bepaalde doelgroep zoals wiskundigen (mathstodon.xyz), maar gebruikers kunnen elkaar over die servers heen volgen, berichten lezen en reageren.

Goed om te weten: een server kan er vanwege het open karakter van Mastodon bewust voor kiezen om zich niet met andere servers te verbinden. Truth Social, het platform van Donald Trump, is bijvoorbeeld gebaseerd op Mastodon, maar functioneert als afgesloten eigen platform met naar schatting zelfs miljoenen gebruikers. Over bereik gesproken! Dat laat goed het verschil zien: Mastodon kun en mag je gebruiken als eiland, maar de kracht van Mastodon zit juist in de open verbinding en de uitgestoken hand naar de duizenden andere plekken in de samenleving.

Wat heeft Mastodon met publieke waarden te maken?

Mastodon is niet automatisch groter of gebruiksvriendelijker dan andere platforms. Maar de keuze voor een community- of communicatieplatform gaat niet alleen over bereik en gemak. Het gaat ook over onafhankelijkheid, privacy, transparantie, sociale veiligheid, betrouwbare informatie en zeggenschap, juist binnen het publieke onderzoek en onderwijs.

Met Mastodon heeft het onderwijs en onderzoek een alternatief dat beter kan aansluiten bij academische vrijheid, publieke waarden en digitale autonomie.